Landschap

Het Zeeuws-Vlaamse landschap is er een voor fijnkijkers. Er zijn maar weinig clichés te vinden, geen helder blauwe zee of besneeuwde bergtoppen, geen eindeloze vergezichten. Pas was ik in Saeftinghe, toch een geklasseerd natuurgebied, maar de industrie van Antwerpen en de kerncentrale van Doel zijn nooit uit zicht en als je aan de oever van de Westerschelde het hoofd iets te veel opzij wendt prikt chemiegigant Dow je romantisch zicht op een door de zon beschenen Vlissingen aan flarden. Het zijn juist die tegenstellingen die de waarde van mijn landschap bevestigen.

Hoe vaak heb ik niet het gesprek gevoerd over de lelijke donkere klei en hoe gedeprimeerd je daar wel niet van kan worden, het bijna apocalyptische van een regendag met storm in de polder.

Het is waar, het landschap van Zeeuws-Vlaanderen kan je naar de strot vliegen, het bloed van onder je nagels halen. Hoe ik op de fiets, het hoofd gebogen, altijd tegenwind, leunend tegen die muur van wind en water die niet van wijken weet. Vervloeken is nog wel het minste.
Er komt ook even onvermijdelijk een moment van overgave, van het licht dat goud wordt of purper en aubergine. En soms als groot en onverwacht geluk een vette regenboog terwijl het water tot in je ondergoed drupt en de wind je naar adem doet happen.

Geen landschap dat zich makkelijk geeft, maar voor wie er oog voor heeft een onuitputtelijke bron.

De donkere contouren van de populieren in het avondlicht. De struiken, tegen de grond gedrukt door de zuidwester storm, die zich na elke vlaag weer oprichten. Donkere glimmende voren klei die, als je ze van heel dichtbij beziet uit allemaal kleine stukjes blijken te bestaan. De grijze mist die vanuit de sloten het landschap langzaam opeet.

Het groen in zevenentwintig tinten in het prille voorjaar, de kitscherige zigeunerzon die in de zee zakt bij Groede. Hoe je de ene dag vol zomer gaat slapen en de andere ochtend je achterdeur opengooit en constateert dat het zomerlicht plaats gemaakt heeft voor dat van het najaar.

Het heeft wel enige tijd in beslag genomen voordat het besef van de bijzonderheid van bovenstaande zaken tot mij doordrong.
Opgegroeid in de polder is het landschap lange tijd niks anders geweest dan een decor waartegen mijn leven zich afspeelde. De belangrijkste vraag was: Heb ik wind tegen of wind mee? Al het andere was bijzaak. Fijn kijken niet mijn ding.

Ergens onderweg is dat veranderd. De ontroering en blijdschap van het thuiskomen na een lange reis, de eindeloze wandelingen in de polders rond Waterlandkerkje, het zwemmen in de zee in het najaar als het strand leeg is en het water grijs. De geur van zee en land die maakt dat je neus prikt en je ogen tranen. Nu kan ik me geen andere plaats, geen ander landschap voorstellen waarin ik me beter op mijn plek voel.

Natuurlijk zie ik ook de lelijkheid, het immense beslag dat de rondwegen en de nieuwe N61 op het landschap leggen. Het is niet die snelle verandering of beweging aangebracht door de mens die ontroering brengt of bij de toeschouwer iets in gang zet.

De kunstenaars van de tentoonstelling Landschap in Beweging zijn in staat geweest om iets te vangen van de snelle onverwachte beweging die ontstaat door het verschuiven van de elementen. Een sprankje licht, de schaduw geworpen, een veeg van een kleur die daarnet nog niet was. Het is die verandering die het bewustzijn van de kracht, de tederheid en de kwetsbaarheid van het landschap bij de toeschouwer losmaakt. Het is voor de fijnkijkers!

Tentoonstelling in het Belfort in Sluis Landschap in Beweging Johnny Beerens, Ernest Joachim, Theo Jordans, Frank Leenhouts, Marten Postma, Hajo Hoffmann, Elsje van Ree en Joost Heeren.


Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: